Podpis elektroniczny zapewnia firmie trzy rzeczy: ustalenie, kto złożył podpis, dowód, że dokument nie zmienił się po podpisaniu, oraz zapis, kiedy do tego doszło. Nie zapewnia natomiast zgody wewnętrznej na treść umowy ani formy pisemnej pod rygorem nieważności, jeśli jest to zwykły podpis, a nie kwalifikowany. Poniżej rozkładamy to na konkretne gwarancje i pokazujemy, jak wygląda jedna umowa od akceptacji do archiwum.
Co zapewnia podpis elektroniczny w praktyce
Rozporządzenie eIDAS stanowi, że podpisowi elektronicznemu nie można odmówić skutku prawnego ani znaczenia dowodowego tylko dlatego, że ma postać elektroniczną. Tekst znajdziesz w rozporządzeniu 910/2014 w EUR-Lex. Z tej zasady wynikają gwarancje, które firma może realnie wykorzystać.
| Gwarancja | Co oznacza w firmie | Co ją zapewnia w Autoryzuj |
|---|---|---|
| Tożsamość podpisującego | Wiadomo, kto zatwierdził umowę | Kod jednorazowy wysyłany na e-mail podpisującego |
| Nienaruszalność | Po podpisie nikt nie podmieni treści | Skrót SHA-256 pliku zapisany w dzienniku |
| Czas | Jest data i godzina każdej decyzji | Dziennik zdarzeń ze znacznikami czasu |
| Kolejność | Najpierw akceptacje wewnętrzne, potem podpis | Ścieżka akceptacji przed podpisem |
| Dostęp do dowodów | Dokument i historię można wyciągnąć po latach | Archiwum z eksportem |
Czego podpis elektroniczny nie zapewnia
Pierwsze ograniczenie to forma. Zwykły i zaawansowany podpis pozwalają zachować formę dokumentową. Forma elektroniczna z art. 78 z indeksem 1 Kodeksu cywilnego, równoważna pisemnej, wymaga podpisu kwalifikowanego. Dotyczy to na przykład umowy o zakazie konkurencji czy poręczenia. Różnice opisujemy w tekście podpis elektroniczny a kwalifikowany.
Drugie ograniczenie to umocowanie. Podpis potwierdza, że podpisała konkretna osoba, ale nie sprawdza, czy miała prawo zawrzeć umowę na tę kwotę. Tę lukę zamyka dopiero macierz uprawnień z progami kwot.
Trzecie to zgoda wewnętrzna. Kiedy prawnik nie widział umowy, a dyrektor finansowy nie sprawdził kosztu, podpis nadal jest ważny, tylko firma ma problem. Dlatego opłaca się podpisywać dopiero po akceptacji umów przed podpisem.
Przykład: umowa dostawy na 84 000 zł netto
Firma handlowa zawiera roczną umowę dostawy opakowań na 84 000 zł netto. Przy progu 50 000 zł firma wymaga zgody dyrektora finansowego i zarządu.
- Handlowiec wgrywa PDF, wpisuje wartość netto i kontrahenta. System liczy skrót SHA-256 pliku.
- Prawnik zatwierdza treść, zostawia komentarz do klauzuli o karach. Autor poprawia i wgrywa nową wersję.
- Wartość przekracza próg, więc umowa trafia do dyrektora finansowego, a potem do prezesa.
- Po ostatniej akceptacji dostawca i prezes dostają link i podpisują kodem z e-maila. Dostawca nie zakłada konta.
- Podpisany plik i dziennik trafiają do archiwum, gdzie można je wyszukać po kontrahencie.
Bez takiego obiegu ta sama umowa krąży w mailach w czterech wersjach, a po roku nikt nie potrafi wskazać, kto ją zatwierdził. Zapis decyzji i podpisów zajmuje w systemie sekundy, a przy sporze oszczędza godziny szukania.
Dla kogo e-podpis zwraca się najszybciej
Najszybciej tam, gdzie umów jest kilkanaście miesięcznie i przechodzą przez kilka osób: działy sprzedaży, firmy z kilkoma oddziałami, biura z umowami z podwykonawcami. Liczby pokazuje cena podpisu elektronicznego, a zestawienie dostawców jest w porównaniu cen podpisu elektronicznego dla firm. Dla zespołu zaczynającego od jednej ścieżki wystarcza plan Start za 199 zł netto miesięcznie, a podpis elektroniczny dla firm opisuje, jak ustawić pierwszą ścieżkę.
Jak sprawdzić, że podpis zapewnia to, co obiecuje
Przy wyborze systemu warto zrobić prosty test na jednym dokumencie. Wyślij sobie próbną umowę, podpisz ją z drugiego adresu e-mail i sprawdź cztery rzeczy.
- Czy w potwierdzeniu widać imię, adres e-mail i dokładny czas podpisu każdej osoby.
- Czy plik ma skrót kryptograficzny, który można porównać z kopią z archiwum.
- Czy dziennik zapisuje także odrzucenia i komentarze, a nie tylko końcowy podpis.
- Czy podpisany plik da się pobrać razem z historią, bez kontaktu z dostawcą.
Jeśli któregoś z tych elementów brakuje, podpis nadal może być ważny, ale w sporze będzie ci trudniej wykazać przebieg zdarzeń. Sąd ocenia wartość dowodową zwykłego i zaawansowanego podpisu według okoliczności, więc im pełniejszy zapis, tym lepiej. Dlatego dziennik zdarzeń jest dla firmy ważniejszy niż sama grafika podpisu na ostatniej stronie.
Ile kosztuje to, co podpis zapewnia
Koszt zależy od modelu. Dostawcy liczą za podpis, za użytkownika albo stałą kwotą za plan. Firma z 20 osobami, z których większość tylko zatwierdza dokumenty, płaci najmniej przy stałej cenie planu. W Autoryzuj to 449 zł netto miesięcznie w planie Firma albo 224 zł netto miesięcznie przy płatności rocznej, a plan Start dla pięciu osób kosztuje 199 zł netto. Dokładne zestawienie z innymi dostawcami jest na stronie porównanie cen podpisu elektronicznego dla firm.
Koszt gwarancji trzeba też porównać z kosztem ich braku. Jedna sporna umowa na 84 000 zł, której nie da się obronić dokumentami, kosztuje więcej niż rok abonamentu. Na to samo patrzy księgowość przy fakturach: akceptacja z opisem i MPK przed zaksięgowaniem opisana jest na stronie akceptacja faktur online.
Co zrobić po przeczytaniu
Spisz dziesięć najczęstszych typów dokumentów w firmie i przy każdym zaznacz, czy przepis wymaga formy pisemnej. Dla pozostałych wystarczy podpis elektroniczny z kodem i dziennikiem. Wybierz jedną kategorię, na przykład umowy z dostawcami, ustaw ścieżkę z progiem kwoty i uruchom ją w planie Start. Po miesiącu zobaczysz, ile dokumentów faktycznie przeszło przez obieg i czy potrzebny jest plan Firma z macierzą uprawnień. Zakładając konto, dostajesz pełen obieg od wgrania pliku do archiwum.
Pytania, które firmy zadają przed wdrożeniem
Co zapewnia podpis elektroniczny z kodem z e-maila? Ustalenie podpisującego przez dostęp do jego skrzynki, skrót pliku i znacznik czasu. To wystarcza do większości umów handlowych, w których przepis nie zastrzega formy pisemnej.
Czy kontrahent musi mieć konto? Nie. Otwiera link z wiadomości, wpisuje kod i podpisuje.
Czy mogę podpisać umowę wymagającą formy pisemnej? Tak, ale certyfikat kwalifikowany kupujesz u kwalifikowanego dostawcy. Autoryzuj go nie wystawia, a dokument podpisany kwalifikowanie możesz wgrać do archiwum i obiegu. Zobacz podpis kwalifikowany online.
Czy podpis zmienia plik? Plik pozostaje taki, jaki wgrano. System zapisuje jego skrót i potwierdzenie z listą podpisujących, więc każdą późniejszą zmianę widać po niezgodnym skrócie.
Chcesz zobaczyć to na własnym dokumencie? Wypróbuj demo na stronie głównej albo załóż konto w planie Start.