Podpis elektroniczny na umowie o pracę musi być kwalifikowany, jeśli umowa ma być zawarta w formie elektronicznej. Większość pozostałych dokumentów kadrowych, czyli zgody, upoważnienia, potwierdzenia zapoznania z regulaminem i protokoły przekazania sprzętu, nie ma wymogu szczególnej formy, więc wystarcza podpis zaawansowany z potwierdzeniem tożsamości. Dlatego firma nie musi wybierać jednego rozwiązania dla wszystkiego: kilka dokumentów idzie torem kwalifikowanym, reszta obiegiem w przeglądarce.
Ten tekst porządkuje, które dokumenty HR trafiają do którego toru, i pokazuje na przykładzie firmy ze 120 pracownikami, ile czasu zabiera obieg na mailu, a ile w systemie ze ścieżką akceptacji. Nie zastępuje porady prawnika, ale pozwala przyjść do niego z gotową listą pytań.
Umowa o pracę a podpis elektroniczny
Kodeks pracy pozwala zawrzeć umowę o pracę w formie pisemnej albo elektronicznej (art. 29 Kodeksu pracy). Forma elektroniczna w rozumieniu Kodeksu cywilnego wymaga kwalifikowanego podpisu elektronicznego (art. 78 z indeksem 1 Kodeksu cywilnego). Podpis zaawansowany, nawet z silnym potwierdzeniem tożsamości, takiej formy nie spełnia.
To samo dotyczy innych czynności, dla których przepis wymaga formy pisemnej, na przykład wypowiedzenia umowy o pracę. W firmie, która chce zatrudniać zdalnie albo podpisywać umowy z pracownikami w delegacji, kwalifikowany podpis pozostaje więc potrzebny. Różnice między obiema formami opisaliśmy w tekście o podpisie elektronicznym a kwalifikowanym.
Które dokumenty HR zwykle nie wymagają kwalifikowanego podpisu
Kodeks pracy i Kodeks cywilny nie nakazują szczególnej formy dla wielu dokumentów, które dział kadr wysyła co tydzień. Poniższa tabela jest punktem wyjścia do rozmowy z prawnikiem, a nie wyrocznią. Jeśli regulamin wewnętrzny lub umowa zbiorowa zastrzega formę, obowiązuje to zastrzeżenie.
| Dokument | Zwykle wymagana forma | Czy wystarczy podpis zaawansowany |
|---|---|---|
| Umowa o pracę | Pisemna lub elektroniczna | Nie, elektroniczna wymaga podpisu kwalifikowanego |
| Wypowiedzenie umowy o pracę | Pisemna | Nie, tak samo jak wyżej |
| Zgoda na przetwarzanie danych lub wizerunku | Brak wymogu szczególnej formy | Tak, z zapisem tożsamości i czasu |
| Potwierdzenie zapoznania z regulaminem | Brak wymogu szczególnej formy | Tak |
| Upoważnienie wewnętrzne | Zależy od zakresu, często dokumentowa | Zwykle tak, po sprawdzeniu zakresu |
| Protokół przekazania sprzętu | Brak wymogu szczególnej formy | Tak |
| Wniosek o szkolenie lub urlop | Zgodnie z regulaminem firmy | Tak, jeśli regulamin dopuszcza formę elektroniczną |
Warto zapisać tę tabelę we własnej, uzgodnionej z prawnikiem wersji. Podczas wdrożenia systemu każdy rodzaj dokumentu dostaje wtedy przypisaną ścieżkę, a pracownik HR nie musi za każdym razem zgadywać.
Przykład firmy ze 120 pracownikami i podwyżkami po rocznej ocenie
Firma usługowa ma 120 pracowników. Po rocznej ocenie 40 osób dostaje aneks podwyższający wynagrodzenie. Każdy aneks wymaga zgody bezpośredniego przełożonego, dyrektora finansowego i, powyżej ustalonej kwoty podwyżki, zarządu. Pracownik podpisuje na końcu.
Na mailu wygląda to tak: HR wysyła PDF przełożonemu, czeka dwa do trzech dni, przekazuje dalej do finansów, czeka kolejne dwa dni, a po akceptacji drukuje, podpisuje w biurze albo wysyła skan. Przy 40 aneksach część z nich utknie na urlopie przełożonego, a HR spędzi tydzień na pytaniu, gdzie który dokument jest. Szacunkowo, w praktyce firm tej wielkości, cała seria zajmuje od dwóch do czterech tygodni.
W systemie ze ścieżką akceptacji HR wgrywa aneksy raz, ścieżka sama kieruje je do kolejnych osób, a przypomnienia domykają zaległości. Pracownik dostaje link dopiero po ostatniej akceptacji i podpisuje po wpisaniu kodu jednorazowego. Zwykle seria mieści się w kilku dniach roboczych, bo nikt nie czeka na przekazanie pliku. To rząd wielkości z obserwacji obiegów, a nie pomiar konkretnej firmy, ale różnica wynika z mechaniki: jedno miejsce, jedna kolejność, widoczny właściciel zadania.
Co jest ważniejsze od samego podpisu w kadrach
W obiegu dokumentów kadrowych podpis jest ostatnim krokiem. Więcej czasu i ryzyka siedzi wcześniej.
Akceptacja przed wysłaniem do pracownika. Aneks z błędną kwotą, który pracownik już podpisał, trzeba poprawiać kolejnym aneksem. Ścieżka akceptacji wyłapuje błąd przed podpisem, bo finanse widzą kwotę, zanim dokument opuści firmę.
Zakres widoczności. Dokumenty HR zawierają wynagrodzenia i dane osobowe. Przełożony powinien widzieć sprawy swojego zespołu, a nie całej firmy. Pomaga w tym macierz uprawnień, którą opisujemy na stronie macierz uprawnień.
Dowód zdarzeń. Przy sporze z pracownikiem liczy się, kto wysłał dokument, kiedy został otwarty i kiedy podpisany. Zapis czasów zdarzeń i skrótu pliku daje taki dowód bez przeszukiwania skrzynek.
Archiwum. Podpisany plik powinien trafiać do jednego miejsca razem z historią decyzji. Obowiązki dotyczące akt osobowych wynikają z Kodeksu pracy i rozporządzeń wykonawczych, dlatego sposób przechowywania ustal z kancelarią lub inspektorem ochrony danych.
Kiedy wystarczy prostsze narzędzie, a kiedy system obiegu
Jeśli dział kadr zbiera głównie zgody i potwierdzenia, bez akceptacji wewnętrznych, wystarczy proste narzędzie do zbierania podpisów pod zgodami online, na przykład Pozwalam. Gdy dokument ma przejść przez przełożonego, finanse i zarząd, a dopiero potem trafić do pracownika, potrzebny jest obieg z akceptacjami. Wtedy sam podpis nie wystarcza, bo większość czasu zabiera droga do podpisu.
Autoryzuj jest rozwiązaniem tej drugiej klasy. Składa podpis zaawansowany, więc umowy o pracę w formie elektronicznej obsługuje się osobnym torem z certyfikatem kwalifikowanym, a aneksy do dokumentów wewnętrznych, zgody, upoważnienia i regulaminy przechodzą przez system. Pełny opis dla działu kadr jest na stronie obieg dokumentów kadrowych.
Jak firma może to wdrożyć w kilka tygodni
Pierwszy tydzień to lista rodzajów dokumentów i ustalenie z prawnikiem, które z nich idą podpisem zaawansowanym. W drugim tygodniu konfigurujesz ścieżki: kto zatwierdza aneksy, kto upoważnienia, jakie progi kwot włączają krok zarządu. Trzeci tydzień to pierwsza seria, najlepiej jeden rodzaj dokumentu, na przykład regulamin do zapoznania dla wszystkich pracowników. Po kilku dniach widać, gdzie dokumenty stoją najdłużej, i można dokładać kolejne rodzaje.
Koszty są przewidywalne. Plan Start kosztuje 199 zł netto miesięcznie, plan Firma 449 zł netto (albo 224 zł netto przy rozliczeniu rocznym) i dodaje progi kwot oraz macierz uprawnień. Pracownicy, którzy tylko podpisują z linku, nie zakładają kont. Szczegóły na stronie o cenie podpisu elektronicznego. Jeśli w firmie umowy zatwierdza wieloosobowy zarząd, zajrzyj też do opisu podpisu elektronicznego dla spółki z o.o..
Najczęstsze pytania
Czy pracownik może podpisać aneks do umowy o pracę podpisem zaawansowanym? To zależy od treści i formy, w jakiej zawarto umowę. Jeśli aneks zmienia warunki umowy zawartej na piśmie, bezpieczna jest forma pisemna lub elektroniczna z podpisem kwalifikowanym. Zawsze potwierdź to z prawnikiem przed uruchomieniem seryjnych aneksów.
Czy zgody pracowników można zbierać online? Tak, jeśli zapisujesz tożsamość osoby, treść zgody i moment jej wyrażenia. Ważne, żeby zgoda była odrębna, dobrowolna i łatwa do wycofania, co wynika z RODO.
Czy pracownik musi mieć konto w systemie, żeby podpisać dokument? W Autoryzuj nie. Podpisuje z linku w mailu po wpisaniu kodu jednorazowego, a konta są potrzebne osobom, które wgrywają i zatwierdzają dokumenty.
Co z umowami o pracę w formie elektronicznej? Wymagają podpisu kwalifikowanego po obu stronach. Firma może prowadzić je osobnym torem, a resztę dokumentów kadrowych obiegiem z akceptacjami. Wybór między aplikacją do podpisu kwalifikowanego a platformą porównaliśmy w tekście o Certum mSzafir i platformie do podpisywania umów.